Kanban

Kanban jako jedno z narzędzi lean sprawdzi się w organizacji, w której procesy produkcyjne nie przebiegają tak, jak powinny: ciągle i spójnie. Sprawdzi się również tam, gdzie zidentyfikowano marnotrawstwo oraz braki. Czym jest kanban i jak działa? Oto małe kompendium wiedzy na jego temat.

Na czym polega kanban?

Kanban to system, który sterowany jest poprzez zamówienie składane przez odbiorcę (a nie, jak w tradycyjnym systemie, przez odgórnie ustalony plan produkcyjny). Kanban zapewnia ciągły przepływ wyrobu przez system produkcji. Jednocześnie pozwala on na stałą optymalizację systemu dotyczącą wydajności, przepustowości oraz efektywności kosztów. Dodajmy jeszcze, że kanban jest techniką sygnalizacyjną wykorzystywaną w systemach ciągnionych.

Wdrożenie kanban w organizacji

Narzędzie kanban wiąże się nierozłącznie z analizą strumienia wartości, nazywaną w skrócie VSM (ang. Value Stream Mapping) oraz z pomiarem ilości pracy w toku. Przeprowadzenie takich analiz daje obraz całego systemu przedstawiony z innej perspektywy.

Szkolenia pracowników a kanban

Szkolenia i warsztaty kanban przeprowadzane dla załogi nie tylko mają za zadanie przekazanie teoretycznej wiedzy, ale również naukę praktycznego jej zastosowania. Na warsztatach kanban można nauczyć się wizualizowania procesu wytwórczego, jak również optymalizowania jego efektywności. W jaki sposób się to odbywa? Główne pomoce będą tu stanowić analiza przepływu, tablice i karty kanban oraz mapowanie strumienia wartości.

Kanban jako narzędzie lean
Kanban jako narzędzie lean

Karty kanban

Wykorzystanie w pracy systemu kart kanban daje możliwość sterowania produkcją oraz planowania i dostarczania danych niezbędnych w czasie produkcji. Karta kanban przekazywana jest z zamówieniem w odpowiednim czasie, a najczęściej stosuje się tu następujące oznaczenia:

  • Zielony – stan optymalny,
  • Żółty – ostrzeżenie o niskim stanie,
  • Czerwony – stan krytyczny.

Stosowanie kart kanban zakłada niedopuszczenie do czerwonej granicy, ponieważ oznaczałoby to przestój na stanowisku, którego chcemy uniknąć.

Tablica kanban

Tablice kanban mogą mieć formę cyfrową, jednak najczęściej poleca się stosowanie ich w formie zwykłej tablicy. To narzędzie, dzięki któremu możemy przedstawić najważniejsze etapy pracy. Najprostsze tablice kanban mają 3 kolumny, w których znajdziemy zadania do wykonania, zadania w toku i zadania wykonane. Mogą one prezentować prosty proces, na przykład taki, w którym bierze udział jeden zespół, jednak często przedstawiają one także procesy bardziej skomplikowane. Takie, w których bierze udział wielu niezależnych specjalistów lub wiele zespołów.

Założenia systemu kanban

System kanban jest elementem składowym wdrożenia lean management, a jego cele to:

  1. Zmniejszenie zapasów,
  2. Zmniejszenie ilości odpadów,
  3. Wzrost przydatności produktów,
  4. Zwiększenie elastyczności produkcji,
  5. Zmniejszenie czasu oczekiwania,
  6. Redukcja kosztów,
  7. Zwiększenie wydajności.

Dodajmy jeszcze na koniec, że aby wdrożenie kanban przyniosło spodziewane efekty, konieczne jest systematyczne przeprowadzanie audytu kanban. Polega on na kontroli działania systemu, a może się odbywać co kwartał. Audyt kanban ocenia przydatność wdrożonych zmian oraz stan kart.